ج - آيا انگيزه قاتل در حكم فوق تأثيرى دارد ؟ ( مثل محروم كردن ورثه از ديه يا خروج از بلاتكليفى و نجات از زندان يا هنگامى كه اولياء دم به دليل اعسار قادر به پرداخت فاضل ديه نيستند و از طرف ديگر نه حاضر به دريافت ديه هستند و نه قاتل را عفو مىكنند ) ج 1 - الف - حقّ خود قاتل است . ب - اشكال ندارد . ج - هر انگيزه‌اى كه باشد اشكال ندارد و اگر ابراء ذمّه كرد اولياء دم مىتوانند قاتل را قصاص نمايند . س 2 - در موارد لزوم پرداخت فاضل ديه چنانچه اولياء دم خواهان قصاص باشند و با وجود تمكّن مالى ، از پرداخت فاضل ديه خوددارى كنند و باعث تأخير اجراى حكم قصاص شوند بفرمائيد : الف - آيا حاكم شرع مىتواند ولىّ دم را به پرداخت فاضل ديه مجبور كند ؟ ب - در اين فرض تبديل قصاص به ديه چه حكمى دارد ؟ ج - اگر تبديل قصاص به ديه جايز باشد ، آيا رضايت يا عدم رضايت جانى در اين امر تأثيرى دارد ؟ ج 2 - الف - اجبار ولىّ دم صحيح نيست . ب - تبديل به ديه نمىگردد . ج - جايز نيست و در هر صورت كه قرار باشد قصاص به ديه تبديل گردد ، رضايت جانى لازم است . س 3 - در موارد پرداخت فاضل ديه چنانچه اولياء دم عليرغم اصرار بر قصاص ، قدرت پرداخت فاضل ديه را نداشته باشند و از طرفى به طور عادى نيز اميدى به تمكّن آنان در آينده نباشد بفرمائيد : الف - آيا در اين گونه موارد قصاص بطور قهرى به ديه تبديل مىشود ؟ ب - چنانچه پاسخ منفى است در شرايطى كه عدم قصاص يا تأخير آن به مصلحت نباشد و چه بسا عوارض سياسى و اجتماعى شديدى در بر داشته باشد آيا مىتوان فاضل ديه را از بيت المال پرداخت و حكم قصاص را اجرا نمود ؟ ج - در فرض مسئله آيا مىتوان بدون ردّ فاضل ديه قصاص را اجرا نمود و فاضل ديه به عنوان دين بر ذمّه ولىّ دم باقى بماند ؟